De Fysici - 2e voorstelling op dinsdag 4 maart om 18 uur in het Forum

Wie is hier gek en wie vertelt de waarheid?
Kan de wetenschap de mensheid redden of vernietigt ze haar? – „Die Physiker“, opgevoerd door de S4-theaterklas van mevrouw Buchholz:
2e voorstelling op dinsdag 4 maart om 18.00 uur

Bij het betreden van het forum wordt het publiek begroet door bleek, mysterieus licht en twee torses, twee vrouwelijke etalagepoppen met een houten stok als hoofd, die links en rechts van het podium voor het doek al de misdrijven tegen onschuldige vrouwen anticiperen, waarover het aanvankelijk oppervlakkig zal gaan:

Het gordijn gaat open, muziek verwelkomt ons en mediaderend naderen we vanuit vogelperspectief het toneel van het gebeuren: het sneeuwwitte en met eerbiedwaardige zuilen uitgeruste sanatorium Les Cerisiers, een, zoals juffrouw Dr. von Zahnd, de hoofdarts en trotse erfgenaam van het gebouw en de onderneming, zegt, „Heilanstalt“ of ook zoals snel duidelijk wordt, een volledig „Irrenhaus“!

Hier zijn drie fysici geïnterneerd: „Isaac Newton“, „Albert Einstein“ en de tot nu toe onbekende, maar bijzonder als gek lijkende Johann Wilhelm Möbius.

Vanaf het begin van het stuk is de politie van dienst een keer weer ter plaatse:
De zich als Einstein voordoende gek heeft zijn verzorster vermoord met een gordijnkoord. Terwijl die in het naastgelegen kamertje onverstoorbaar de Kreutzersonate speelt, eist de inspecteur eindelijk betere bescherming voor de zusters, aangezien ook „Newton“ zijn verzorster op zijn geweten heeft, terwijl juffrouw Dr. von Zahnd beweert dat deze twee fysici besmet zijn en niet toerekeningsvatbaar, en van de Derde, Möbius, zou geen gevaar uitgaan, wat de inspecteur langzaam aan zijn verstand laat twijfelen.

De grenzen van waanzin, waarheid, wetenschap en vrijheid beginnen zich te verschuiven en in de verdere loop van het stuk wordt duidelijk waarom Dürrenmatt het aan het begin van de Koude Oorlog tussen de VS en zijn traditionele bondgenoten en de Sovjet-Unie en het Oostblok heeft geschreven: de kernwapen als wrede verdere ontwikkeling van Einstein's relativiteitstheorie en de fundamentele inzichten van Newton maakten een mogelijk atoomoorlog voortdurend aanwezig en werd kort daarvoor in de Tweede Wereldoorlog ingezet.

Zo is het door de leden van de klas zelf gekozen stuk, dat de S4-theaterklas onder leiding van mevrouw Buchholz met veel spelvreugde, een duidelijk en veelzeggend podium, vele kernachtige theatrale middelen en ideeën en een indrukwekkende en onderhoudende voorstelling vooral van de fysici, de zusters en de hoofdarts samen op de punt heeft gebracht, ondanks zijn verschijningsdatum 1961 in tijden van broeiende tradities weer actueel:

Niet alleen vanwege de gevaren die ook vandaag uitgaan van verschillende dictatoriale of autocratische atoomkrachten maar ook vanwege de waarschuwing dat uitvindingen en macht, als ze in verkeerde handen raken – denk alleen aan KI, sociale media, Deep Fakes, satellieten en ruimtevaart tegenwoordig – grote schade kunnen aanrichten.
Aan het einde van het stuk is daarom ook via de media een bekende „Lost Place“ te zien, die tegenwoordig weer hot om te vechten is: Als je wilt weten om welke plek het gaat en wie nu eigenlijk de gekken zijn met de almachtsfantasieën, bezoek dan zeker de tweede voorstelling op dinsdag 4.3 om 18.00 uur in het Forum!

Een verslag van Johanna Wiesner

Foto's: Anke Buchholz