Психолошки последици на Хамбуршкиот пожар (1943) – сценско читање

Hinweis: Dies ist eine automatische Übersetzung des Seiteninhalts. Für verbindliche Informationen gilt der deutsche Originaltext. (Македонски) Original anzeigen

Обрaзец: Ова е автоматски превод на содржината на страницата. За обвезувачки информации важи германскиот оригинален текст. (Македонски) Покажи оригиналот

„Според психологските истражувања, 30 проценти од сите Германци родени за време на Втората светска војна се трауматизирани – поради загуба на домот, разделби, бомбардирања, глад, бегство и смрт на блиски членови на семејството.“

Со овој цитат од Anne-Ev Ustorfs-ното револуционерно дело Wir Kinder der Kriegskinder од 2008 година започната сценската читања на психологискиот курс S4. Но што всушност е траума и како може да се совлада? Како е можно трауматичните искуства да се пренесат и на следните поколенија?

Со овие прашања се заема енергичниот курс исклучително на примерот на Хамбургските огнени бурења (Feuersturm), кои во 2023 година прославија 80-годишнина. Опустувачките бомбардирања во јули 1943 година, кога источниот дел на Хамбург беше голем дел донесен на гола тераса, не можат да се разберат без целокупниот контекст на воздухополовата војна во Втората светска војна. Во неговата стандардна монографија за тоа, британскиот историчар Ричард Овери ја доловил многу различна слика за нападната војна на национал-социјалистичка Германија, како и реакциите во земји нападнати како Велика Британија, Полска и Нидерландите. Со оваа тематика се занимаваа Јонас и Џастин. Во центарот на нивната презентација беше документарниот филм „London can take it“, кој ги прикажува реакциите на населението по првите пет недели непрекинати ноќни напади од септември 1940 година. Посебно се нагласуваат заедничкото чувство, смиреноста и практичните решенија кои биле применети при справувањето со разрушувањето.

Ситуацијата на цивилното население се силяше во сите погодени земји: војната и ноќниот аларм станале секојдневие. Чинаса објасни што се сите во багажот за засолниште и кои видови на бункери во Хамбург се денес можна да се најдат. Голема вознемиреност предизвика таблата „Luftschutz tut Not“, изложена во спомен-обележјето на Светик Николас, со која децата играјќи би требало да научат што треба да се посоветува при аларм во тој пат кон засолништувањето.

Движителниот извештај на еврејската сведокка Марион Инграм од нејзината автобиографија „Kriegskind. Eine jüdische Kindheit in Hamburg“ од 2016 година беше читан од Бети и Табиa. Бидејќи тие и нивната мајка беа еврејки, не смеа да влезат во засолништеността. Така доживеаја удар на бомба директно во нивниот стан во Ейлбекер и потоа се движеле по улиците незаштитени. Иронията на судбината е што двете беа прогласени за мртви, и така постоечкиот распоред за депортација не беше спроведен.

Поради шоу-публицистичен сведок на хамбуршкиот пожарен сторм е и познатиот музичар-лирик Волф Бирман. Во песната „Die Elbe bei Hamburg“, тој ги обработува ужасните слики што ги видел како дете во Хамбург-Хаммербрук. Ефективно анализирано од Милина како Бирман преку текст и музика ги разви трагите во зборови. Реченицата „Genau auf Sechseinhalb blieb meine Lebensuhr da stehn“ станува симбол на застојот во животот на детето кое речиси не би го преживеало пожарниот сторм.

Колку траги од уништувањето сѐ уште се очигледни во прегледот на точниот градски лик на Хамбург, тоа го претставуваат Сузанe и Клара. Тука стојат класично-нео-елeментални згради на крајот на векот покрај неочекуваните кирпени згради, кои после војната се изградени повторно од урнатините или на местото на бомбени дупки. Исто така истото се гледа и во градови кои тогаш ги напаѓаше националсоцијалистичка Германија. Како симбол за бесмисленото разрување, но и за подоцнежната политика на помирување, стои англискиот град Ковентри, кој во 1940 година беше уништен до корен.

Една особеност на историјата на Хамбург е релативно брзото нормализирање на пост-војните секојдневие под британската окупација и непосредното воведување на демократска печатена и радиопроизводна инфраструктура, како што тоа Ноел Куард го предвидел во неговиот сатиричен запис „Don’t let’s be beastly to the Germans“ во 1943 година.

Од психологиски аспект, Мaлена го Playground историјското сеќавање на градот. Макар што од самиот почеток во Хамбург постоеле ритуализирани мемориални манифестации и емисии во радиото и телевизијата, патот од денешен гледан гледан грешен спомен, преку кој чувствата се одржуваат на дистанца, до длабока психолошка обработка на случениот, во тоа време уште не беше ослободен. Преку фрагмент филмски извадок од 1963 година, каде постојат неусогласености меѓу вербалните изјави на сведок и невербалните одбранбени механизми, Мaлена дијагностицира „непаѓање во жалост“ – слоган на времето од Александер и Маргарете Мицхерлич 1967 година.

Лесиран ја читањето со возбудени сведоци и сведоци на хамбуршкиот пожар, но и нивни деца и поколенија. Покрај тоа, беа презентирани извадци од две терапевтски расправи, кои Хeнрик ги подготвуваше за нас. Во рамките на долгогодишниот хамбуршки истражувачки проект „Erinnerungswerk Hamburger Feuersturm“, беа интервјуирани сведоци и сведокчки. За многу од нив тоа беше прво искуство да зборуваат во поширок рамки и под професионално водење за своите трауматични искуства. Тропија на длабоко поткопани спомени и голема опасност од flashback, па затоа сите разговори беа придружени и психотерапевтски. На прашањето што им давало поддршка низ децениите за да се справат со болните сеќавања, сведокката Марија В., претставувана од Мaлена, одговорила: „Не. Ништо. Јас се носам со своето сеќавање сама.“

Овие резултати покажуваат до какво ниво неразвојени трауми влијаеле врз животот на сведоците и сведочителите. Ако траума не се совлада, постои веројатност таа да се пренесе несвесно на децата и внуците. Така може да се случи и чењелата на воената генерација да доживуваат стравни внатрешни слики, да сонуваат за печени куќи и разрушени градови или да страдат од неразбирливи стравови. Во извршен извештај, То Уен ја испитуе механизмите на трансгенерациско пренесување на трауми, базирани на истражувања на социјалната психолошка Angela Moré.

Сличително потресени, господинот Франкенфелд ја одржа признавањето за работата на психологискиот курс во периодот септември 2023 – април 2025 година, која исто така неодамна беше наградена со наградниот конкурс „Демократичко дејство“.

Известување: Ева Масчке